Dokonujące się zmiany we współczesnym otoczeniu społeczno-gospodarczym przedsiębiorstw i organizacji są bardzo szybkie i wielopłaszczyznowe, często łamiące obowiązujące w nauce paradygmaty. Rodzi to mnogość problemów, z jakimi boryka się dzisiejszy świat, poszczególne państwa, organizacje społeczne i podmioty gospodarcze oraz stwarza ogromne zagrożenie dla ich dalszego rozwoju. Kryzys gospodarczy, który dotknął gospodarkę światową na początku XXI wieku, spowodował ogólne spowolnienie rozwoju ekonomiki krajowej i przedsiębiorstw, a wiele z nich doprowadził do załamania i bankructwa. Naturalna konieczność wyżycia w zagrożonym środowisku gospodarczym potęguje rywalizację pomiędzy podmiotami i wymusza poszukiwania nowych źródeł przewag konkurencyjnych.

W tym trudnym okresie często wiele organizacji społeczno-gospodarczych staje bezradnie przed swoimi problemami, poszukując wsparcia ze strony nauki. Powstaje tym samym duża przestrzeń działania dla nauki, szczególnie dla nauk społecznych, obejmujących wiele dyscyplin naukowych. I chociaż dzisiaj bardzo trudno przewidywać kierunki zmian w otoczeniu, stawiać okresowe prognozy, to alians teorii i praktyki jest tym bardziej konieczny, aby wypracować nowatorskie i skuteczne środki zaradcze, zapobiegające negatywnym skutkom kryzysu. Z prowadzonych analiz wynika, że obszarami posiadającymi największy potencjał wzrostu organizacji są: kapitał ludzki i konkurencyjność. Dlatego też problematyka tych dwu obszarów znalazła się w niniejszej monografii, w której zarysowano mechanizmy funkcjonowania i przedstawiono wybrane rozwiązania dylematów współczesnych przedsiębiorstw.

Zaprezentowane w książce problemy zostały zgrupowane w dwóch częściach, podzielonych na tematyczne rozdziały, autorami których są pracownicy naukowi kilku polskich uczelni, utrzymujących robocze kontakty z praktykami życia gospodarczego.

W części pierwszej – Kapitał ludzki współczesnych organizacji – przedstawiono problemy występujące w dziedzinie zarządzania kapitałem ludzkim, który w dobie świata wiedzy, stanowi jeden z ważniejszych zasobów organizacji i przez to wymaga efektywnego nim gospodarowania. Zaprezentowano podejście do prognozowania sytuacji na rynku pracy, polegające na obserwacji i analizie trendów na „wyprzedzających” rynkach pracy, co daje dobrą podstawę do projekcji rozwoju tego rynku w naszym kraju i regionach oraz powstawania nowych zawodów. Nowe podejście do prognozowania zawodów przyszłości pozwoli na szybsze niwelowanie luki kompetencyjnej istniejącej między pracownikami krajów zachodnich a naszym krajem. Wskazano też podstawowe kierunki zmian, dotyczących doboru, motywowania, utrzymania i doskonalenia menedżerów podczas różnych faz kryzysu w organizacji. Szczególną uwagę zwrócono na problem wymiany i transferu menedżerów spoza przedsiębiorstwa, na dążenie do „odmłodzenia” kadry kierowniczej oraz zmiany w sferze doskonalenia i motywowania kierowników. Wskazano na potrzebę podnoszenia poziomu wiedzy i rozwijania kompetencji przez pracowników, jako determinanty wzrostu adaptacyjności przedsiębiorstw, np. na etapie tworzenia się struktury klasteringowej.

W drugiej części – Sposoby podnoszenia konkurencyjności organizacji – omówiono wybrane metody budowania konkurencyjności przedsiębiorstw z niektórych sektorów gospodarki. Przedstawiono nowe podejście do rozumienia pojęć „innowacyjność” i „konkurencyjność” w XXI wieku oraz potrzebę wzrostu ich znaczenia wśród mikroprzedsiębiorstw w obliczu aktualnych wyzwań rynkowych. Zaprezentowano model procesu wdrażania outsourcingu w firmach sektora MSP wraz z jego weryfikacją empiryczną wśród przedsiębiorstw wykorzystujących tę metodę w praktyce gospodarczej. Przeprowadzono analizę czynników wywierających wpływ na rozwój regionu północno-wschodniej części kraju ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorstw z sektora MSP. Ukazano zależności pomiędzy tworzeniem właściwych warunków z zakresu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników zatrudnionych w budownictwie a sprawnością organizacji i wzrostem jej konkurencyjności. Przedstawiono propozycję kształtowania nowej rzeczywistości organizacyjnej w szpitalach, poprzez zmienione  podejście do tworzenia relacji interpersonalnych i intergrupowych w jednostkach.

Książka jest adresowana do kadry zarządzającej różnego typu organizacji oraz pracowników naukowych zajmujących się problematyką zarządzania. Może także służyć w formie literatury uzupełniającej dla doktorantów i studentów kierunku zarządzania. Pomimo świadomości o przedstawieniu rozwiązań nie wszystkich dylematów stojących aktualnie przed przedsiębiorstwami, należy wyrazić przekonanie, że książka ta wzbogaci wiedzę czytelnika o problematykę zarządzania i zachęci do poszukiwania efektywnych metod kierowania organizacjami.